در مجموعه درس‌گفتارهای «تاریخ فرهنگی اروتیسم»، سیر تکوین و تحول نظریه‌پردازی دربارۀ اروتیسم در فلسفۀ غرب بررسی می‌شود. مسئلۀ کانونی این دوره، واکاوی جایگاه اروس در تکوین تمدن غربی و فهم نسبت پیچیدۀ آن با تحولات اندیشه، زیبایی‌شناسی و صورت‌های تاریخی رابطۀ انسان با جهان، دیگری و خویشتن است. در این چشم‌انداز، اروتیسم نه صرفاً به‌منزلۀ یکی از وجوه تجربۀ تنانه، بلکه چونان عرصه‌ای برای ظهور و تلاقی نیروهای اسطوره‌ای، عقلانی، الهیاتی و سوژه‌محور فهمیده می‌شود؛ عرصه‌ای که در آن، نسبت میان میل، شناخت و زیبایی صورت‌بندی‌های تاریخی متفاوتی به خود می‌گیرد.

در ترم نخست، مسیر را از فلسفۀ افلاتون و ارستو، از رهگذر پیوند اروس با زیبایی‌شناسی، محاکات، پالایش جان و تخیل، آغاز کردیم و سپس با بررسی اندیشۀ پلوتینوس، الهیات مسیحی و صورت‌بندی‌های گوناگون اروتیسم در سنت‌های آگوستینی، آئروپاژیتی و تومیستی، به دگردیسی رابطۀ امر تنانه، امر زیبا و امر الهی پرداختیم. این مسیر، در نهایت، ما را به آستانۀ رنسانس و مواجهه با ژانسنیسم رساند؛ آستانه‌ای که در آن، میراث جهان باستان و قرون وسطی در برابر صورت‌های نوظهور سوژگی و تجربۀ انسانی قرار می‌گیرد.

در ترم دوم، کانون بحث به فلسفۀ روشنگری و نسبت آن با دو مؤلفۀ بنیادین تجدد، یعنی انسان‌مداری و ذهنیت‌انگاری، انتقال می‌یابد. روشنگری را در اینجا باید نه صرفاً جنبشی در تاریخ اندیشه، بلکه طلیعۀ دگرگونی در نحوۀ فهم انسان از خویشتن، جهان و امکان شناخت دانست؛ دگرگونی‌ای که پیامدهای آن در فرهنگ اروتیک و صورت‌های نوین زیبایی‌شناسی نیز آشکار می‌شود. پرسش محوری آن است که چگونه با انتقال کانون معنا از نظم کیهانی و الوهی به انسان و سوژۀ شناسنده، اروس، میل و تجربۀ زیبایی دستخوش بازتعریف می‌شوند. در این چشم‌انداز، ترم دوم به بررسی این مسئله اختصاص دارد که چگونه اروتیسم در آستانۀ تجدد، از میراث اسطوره‌ای و الهیاتی خود فاصله می‌گیرد و در پیوند با خودآیینی سوژه، تجربۀ فردیت و دگرگونی مفهوم زیبایی، صورت‌های تازه‌ای پیدا می‌کند.

فهرست جلسات

جلسۀ نخست: فلسفۀ روشن‌اندیشی و بینش انسان‌مدارانه

جلسۀ دوم: تحلیلی از زیبایی‌شناسی در دوران روشن‌اندیشی

جلسۀ سوم: اروتیسم و سیاست در عصر تجدد

جلسۀ چهارم: طلوع ایدئالیسم کلاسیک و تأثیر آن بر مفهوم اروتیسم